Rainer Maria Rilke

Poeta

Rilke. Najwybitniejszy poeta dwudziestego wieku. Mag pióra, wirtuoz słowa, artysta par excellence.

Nabożny budowniczy katedry, wznoszący świątynię języka, której nigdy nie sposób ukończyć. W milczeniu, jak zawsze, gdy rodzą się wielkie dzieła, w oderwaniu od świata, jak wszystko, co doskonałe.

Pielgrzym bez ojczyzny, szukający to samotności, to znów towarzystwa ludzi, który nigdy nie stracił z oczu celu, ku któremu zdążał. Mag pióra, który pragnął przemienić własne postrzeganie świata w złoto poetyckiego słowa. „Porzucony na górach serca”, poszukujący „dłoni chroniącej, nie pragnąc posiadania”.

Niezrównany wirtuoz słowa, który potrafił wyrazić uczucia w miriadach obrazów, lecz nie mógł spełnić wymagań, jakie stawia rzeczywistość, owa „miłość, która żyje dzięki słowom, lecz zamiera wobec czynów”, albowiem „każde miejsce szczęśliwe jest dzieckiem lub wnukiem rozstania”.

Człowiek, który żył dla słów i szczęśliwie mógł wieść życie wedle własnych zasad, bez reszty poświęcić się pisaniu. Czerpiąc z rzeczywistości zmysłowe doświadczenia, zawsze jednak uciekał w nierealną krainę własnej wyobraźni, „wyprzedzając wszelkie rozstanie”, by ów „wspaniały dywan” świata i ludzkich uczuć przeobrazić w swój własny poetycki język.

Kalendarium

Kalendarium, ilustrowane fotografiami z epoki, odtwarza rok po roku dzieje życia artysty, dokumentuje publikacje jego utworów oraz sytuuje jego twórczość na tle historii literatury i kultury europejskiej.

Sto lat temu

Szczegółowa kronika życia i twórczości Rainera Marii Rilkego, dzień po dniu, miesiąc za miesiącem, rok po roku — sto lat wstecz.

Rilke na starej fotografii

Pasjonująca podróż w czas zamierzchły, melancholijna opowieść o świecie wczorajszym — barwnej epoce, która odeszła bezpowrotnie.

Portrety Rilkego

Rilke widziany oczami współczesnych sobie artystów. Portrety olejne, akwarele, rysunki i szkice.

Rilke we wspomnieniach

Wspomnienia współczesnych, przywołujące postać najsubtelniejszego i najbardziej uduchowionego z ludzi tego świata, człowieka najgłębiej nawiedzanego przez dziwne lęki i przez wszystkie tajemnice ducha.

Słowa i obrazy

Rilke nie tylko w słowach. W oddechu posągów, może w ciszy obrazów. W mowie, nawet tam, gdzie mowy się kończą, stając się przemianą uczuć w słyszalny krajobraz…

Krajobrazy Rilkego

Miejsca, które jak dźwięczące echo powrócą w jego wierszach i listach. Któż wie, może nawet Wenecja jest tylko odczuciem?

Malarskie krajobrazy Rilkego

Ściany pokryte pięknymi, starymi materiami, niknącymi niemal pod obfitością sztychów, akwarel i pastelów… Fotografie wszelkiego formatu, zapełniające bez reszty niewielką przestrzeń pomiędzy malowidłami.

Biografie i wspomnienia

Donald A. Prater „Dźwięczące szkło. Rainer Maria Rilke. Biografia”

Angielski dyplomata i germanista Donald A. Prater stworzył najlepszą i najdokładniejszą biografię Rilkego, jaką kiedykolwiek napisano i jaką, wedle słów krytyki, „można sobie w ogóle wyobrazić”. Podobną opinię wyraził w korespondencji z tłumaczem wydania polskiego wnuk poety Christoph Sieber-Rilke.

Marie von Thurn und Taxis „Wspomnienie o Rainerze Marii Rilkem”

Po śmierci „niezrównanego poety i drogiego, wiernego przyjaciela” księżna Marie Taxis pragnęła utrwalić na papierze swe wspomnienia, „wspomnienia tak drogie memu sercu i być może również tym, którzy znali i darzyli uczuciem tego nieodżałowanego, przedwcześnie zmarłego człowieka”.

Fritz J. Raddatz „Rainer Maria Rilke. Byt niezmierzony. Biografia”

Fritz J. Raddatz, znakomity niemiecki publicysta, kreśli wspaniały portret światowej sławy poety Rainera Marii Rilkego, w subtelny sposób przeplatając opowieść o życiu analizą jego twórczości.

Artykuły

Poeta ofiary

Droga od intymności do wielkości prowadzi przez ofiarę. Aforyzm ten, zaczerpnięty z książki Rudolfa Kassnera, cytował Rilke wielekroć z pamięci, utrzymując, iż owo stwierdzenie w pewnym sensie przemawiało zarówno za nim, jak i przeciwko niemu…

Rilke i Lou

Tylekroć sobie powtarzam, że jedynie dzięki Tobie wiąże mnie coś z tym wszystkim, co ludzkie, Tyś we mnie to zbudziła, jedynie dzięki Tobie przeczuwam to, oddycham tym, inaczej pozostałbym na uboczu spraw człowieka i stałbym się dla niego niezrozumiały…

Wittgenstein, Trakl i Rilke

Uczucie w chwilach bytu podobnego śmierci: Wszyscy ludzie są godni miłości. Budząc się, czujesz gorycz świata; jest w tym twoja niewyrównana wina; twój wiersz niedoskonałą pokutą.

O przekładach

Rozmowa z prof. Andrzejem Lamem, tłumaczem licznych zbiorów poetyckich Rilkego (m.in. Księgi godzin, Księgi obrazów, Poezji nowych, a ostatnio także Elegii duinejskich i Sonetów do Orfeusza).

Autoportret

Przed ponad stu laty, 15 maja roku 1906, w paryskim atelier na Montparnasse powstał jeden z najbardziej rewolucyjnych obrazów w historii sztuki — pierwszy w dziejach akt–autoportret namalowany przez kobietę, sygnowany «P.B., w trzydziestym roku życia, w 6. rocznicę ślubu».

Księżna Taxis i Dottor Serafico

W poniedziałek 13 grudnia 1909 roku, Rilke poznaje osobiście księżnę Marie von Thurn und Taxis. Na spotkaniu przy herbacie w paryskim Hotel Liverpool obecna jest także francuska poetka, hrabina Anna de Noailles. Przyjmując zaproszenie księżnej Rilke nie przypuszczał, jak niezwykle doniosły stanie się ów dzień, w którym postać księżnej Taxis pojawiła się w jego życiu.

Rilke w Duino A.D. 1911

W październiku roku 1911, Rilke rozpoczyna sześciomiesięczny pobyt na zamku księżnej Marie von Thurn und Taxis w Duino. Jego owocem będą nie tylko dwie początkowe Elegie duinejskie oraz fragmenty kilku innych, poeta nakreśli także strukturę całego dzieła, które wejdzie na stałe do kanonu literatury światowej.

Stulecie Korneta

Przed ponad stu laty, w lipcu roku 1912, kierownik Insel Verlag Anton Kippenberg inicjuje jedną z najsłynniejszych serii wydawniczych, tzw. Insel-Bücherei. Wszystkie publikacje charakteryzuje niewielki, kieszonkowy format, twarda oprawa, wyszukana szata graficzna oraz typografia. Jako tom pierwszy serii ukazuje się Pieśń o miłości i śmierci korneta Krzysztofa Rilke.